مقاله تحت نام ضرورت آموزش

بنام هستی بخش هستی

مقاله ای تحت نام ضرورت آموزش محیط زیست به شاگردان مکاتب

در دهه های اخیر، بشر با تحول، محیط زیست خود را با تغییرات عمده ای مواجه ساخته است.برای برقراری تعادل طبیعی، انسان ناگزیر به تغییر شیوه زندگی به سمت انکشاف پایدار است که این تحول می تواند تغییرات عمده ای در جامعه کنونی و نیز نسل های آینده به وجود آورد.
از دیدگاه متخصصان محیط زیست، مسئله اصلی، بالا بردن کیفیت زندگی بشر در چار چوب موازین انکشاف پایدار بوده که برای دستیابی به آن باید آموزش های لازم علمی و عملی در زمینه حفظ محیط زیست در جامعه اجرا شود.با توجه به وضعیت محیط زیست متوجه می شویم که علت تحول و تخریب، ناشی از نا آگاهی و یا بی توجهی انسان به محیط اطراف، خودخواهی انسان و پشت پا زدن به ارزش ها و آداب و رسوم گذشته برای حفاظت و حمایت از منابع طبیعی می باشد.
آموزش می تواند تاثیر قابل توجهی در تقویت فرهنگ زیست محیطی و رسیدن به اهداف توسعه پایدار داشته باشد.آشنایی جوانان با علوم مبتدی زیست محیطی در مقاطع مختلف تحصیلی می تواند روحیه سازگاری و حس مسئولیت پذیری در حفاظت از منابع طبیعی را در آن ها تقویت کند.
متاسفانه هنوز مضمون محیط زیست در تمام صنوف معارف شامل نگردیده بلکه در چند صنف محدود جزء تدریس محسوب میگردد.در پوهنتون ها نیز مضمون محیط زیست جامع الشمول کاریکولم درسی قرار نگرفته است، مضمون محیط زیست بهتر است به حیث یک مضمون کلیدی و اصلی در تمام صنوف معارف و هم چنین در پوهنتون ها شامل گردد.
بدیهی است در چنین وضعیتی مطلوب ترین روشهای آموزشی توام با دسترسی به علم روز و نیز تشویق متعلمین و محصلین به یادگیری و مطالعه می تواند در دستیابی به اهداف مدیریتی برای حفظ و حمایت از محیط زیست کمک موثری کند.
آموخته های علمی می تواند توسط افراد در زندگی روزمره استفاده شود و این آموزش ها زمانی بیشترین کارایی را خواهد داشت که افراد با استفاده از راهکارهای اجرایی کسب شده درصدد رفع مشکلات و موانع زیست محیطی برآیند.

مکاتب همانند سایر ارگان ها و نهاد های کوچک و بزرگ بر محیطزیست اثرگذار هستند. متعلمین، مدیران و استادان نیز زباله تولید میکنند. آنها از انرژی برای گرما، روشنایی و دیگر موارد بهره میبرند. همچنین صنف ها، لابراتوار ها با استفاده از مواد کیمیاوی نظافت می شوند که بر محیطزیست اثرگذار هستند.
فهرست این تاثیر و تاثرات میتواند شامل موارد بسیار دیگری نیز بشود. اما مکاتب در کنار موارد یادشده، نقش بسیار منحصر به فردی را نیز در محافظت از محیطزیست برعهده دارند. آنها متعلمین را نسبت به محیط اطراف خود و محافظت از آن برای استفادهی آینده گان حساس میکنند.
البته شاید بتوان گفت همین که مکاتب تاثیر آلوده کنندگی خود بر محیطزیست را به حداقل برسانند؛ کافی است. اما آنها میتوانند برای کمک به محیطزیست کارهای بسیار مفید دیگری را نیز انجام دهند.

مکاتب باید مسائل محیط زیستی ذیل را در اولویت قرار دهند :

´ شرایط صحت

´ برخور داری از خدمات حمایوی

´ گنجایش صنف

´ نور

´ حرارت

´ کنترول سرو و صدا

´ امکانات ایمنی

´ وسایل جلوگیری از رخ داد های احتمالی

´ نظافت و پاکیزگی مکتب

´ سیستم جمع آوری و دفع زباله

´ تجهیزات استندرد و بهبود شرایط صحی

´ بازیافت کاغذ

در سطح مکاتب چگونه میتوان محیط زیست را حمایت کرد؟

´ تجلیل از روزهای خاص مربوط به محیط زیست

´ برگزاری مسابقات تحت نام محیط زیست

´ استفاده گروهی از موترهای سواری

´ تحسین و تقدیر از شاگردان علاقه مند به محیط زیست

´ حشرهای عمومی محیط زیستی

´ مسابقات نقاشی(رسامی)، پوستر، مقاله نویسی، شعر و داستان های محیط زیستی

´ کنفرانس های محیط زیستی

´ بحث های گروهی و صنفی در زمینه محیط زیست

´ پخش جزوه، بروشور و پوسترهای محیط زیستی

´ برنامه های تعلیمی زیست محیطی در مکاتب

´ گردش و سیرعلمی در محیط های طبیعی

´ برگزاری نمایشگاه های محیط زیستی

´ نمایش فلم های محیط زیستی

´ پیوستن به جامعه رضاکاران محیط زیستی

´ اجرای تئاتر و نمایش نامه های مربوط به محیط زیست

´ صرفه جویی در مصرف کاغذ

´ تفکیک زباله ها

´ جلوگیری از هر نوع آلودگی در فضای مکتب

اما همانطور که در ابتدا اشاره شد؛ مکاتب و نهادهای آموزشی علاوه بر اینکه خود بهتنهایی میتوانند در حفظ محیطزیست گامهای موثری را بردارند؛ بر نقش منحصربهفرد آنها در آموزش سایر شهروندان نیز تاکید شده است.
البته گروههایی نیز مخالف انجام وظیفهی آموزشی در حوزهی محیط زیست از سوی مکاتب هستند؛ اما دلایل زیادی را میتوان در تایید انتقال این وظیفه برعهدهی مکاتب برشمرد. برای نمونه استفاده از نمونهها و مثالهای زیستمحیطی و ملموس برای متعلمین میتواند بهراحتی آنان را نسبت به سایر علوم و ریاضیات علاقهمند کند، بنابرین در آینده با توجه به نگرانیهای جدی که دربارهی محیط زیست وجود دارد؛ مشاغل و کسب و کارهای کوچک و متوسط نیز باید با جدیت بیشتری موضوعهای زیست محیطی را مدنظر قرار دهند. متعلمین امروز به عنوان صاحبان مشاغل فردا با دریافت این آموزشها میتوانند با حساسیت بیشتری در زمینهی محیط اطراف خود فعالیت کنند.
به همین منظور در قرن بیستویکم در کنار سایر آموزشهای مورد نیاز، آموزش زیستمحیطی نیز به عنوان نیازی کلیدی برای موفقیت در عرصهی اقتصاد بینالمللی مورد توجه است.
آموزش دربارهی محیط زیست فرآیندی با هدف توسعهی سواد زیستمحیطی شهروندان است. شهروندانی که پس از دریافت این آموزشها در عرصهی تجارت محلی و بینالمللی، علم، مهارت و تمایل برای انجام انتخابهای هوشمندانه با ملاحظات زیستمحیطی را دارا هستند. شهروندانی که حقوق و مسئولیتهای دیگر افراد جامعه را بهخوبی میشناسند. علم زیستمحیطی در حقیقت درکی از جامعهی مصرف، فناوری و تولیدات با حفظ منابع طبیعی است.
در طراحی آموزشهای زیستمحیطی باید پنج عنصر آگاهی، علم، نگرش، مهارت، مشارکت را همواره در نظر داشت.
به صورت خلاصه، اهداف برنامههای آموزشی دربارهی محیطزیست شامل افزایش آگاهی دربارهی محیط زیست، فراگیری مهارتهایی برای پژوهش و بررسی آن و اقدام عملی برای حفظ منابع طبیعی است.

مکاتب مهمترین مرکز تغییر رفتارهای زیست محیطی فرد و جامعه محسوب میگردند؛ بنابر همین دلیل مکاتب به عنوان الگوی نهادینه سازی فرهنگ محیط زیستی در سطح افغانستان و جهان اهمیت ویژه ای را به خود اختصاص داده اند.

ریاست حفاظت محیط زیست هرات همیشه کوشیده است تا معارف را در صدر جدول کاری اش قرار دهد و همه ساله میکوشد تا برای رسیدن به اهداف والای محیط زیست طی پلان منظم در طول سال شاگردان مکاتب را در موارد: اهمیت محیط زیست برای امروز و فردای افغانستان و جهان، آب و اهمیت آن، اهمیت خاک، اهمیت هوای پاک، مدیریت زباله ها، حیات وحش و اهمیت آن، اهمیت جنگل و فضای سبز را شامل برنامه های آگاهی دهی می سازد.

http://i66.tinypic.com/iydgs4.jpg

هرات سبز (NEPA, Herat)...