عوامل مؤثر در تخریب خاک

عوامل مؤثر در تخریب خاک

نابودی جنگل ها:

جنگل ها مانع تخریب خاک می شوند ، زیرا در مقابل باد و آب مانند سدی عمل می کنند و مانع فرسایش آن با باد و بارندگی هاي شدید می شوند . نابودی جنگل ها یک مشکل رو به رشد است . 80 فیصد نابودی جنگل ها ناشی از رشد جمعیت و برای به دست آوردن زمین زراعت و استفاده از چوب برای سوخت و تولید فرآورده های چوبی است .

صنعت:

از دیگر عوامل مخرب خاک صنایع می باشند. صنایع هم از جهت اشتغال سطح بزرگی از زمین و گسترش جاده ها و حمل و نقل بر خاک تاثیر می گذارند و هم از نظر تولید مواد زائد.

- مواد زائد صنایع فلزی ، کیمیاوی ، مواد نفتی و معادن ، به دلیل داشتن فلزاتی مانند سرب ، جیوه ، نیکل ، کبالت و غیره از آلوده کننده های بزرگ محیط زیست به خصوص خاک به شمار می روند .

- آلودگی خاک با مواد رادیواکتیو که عمر طولانی دارند و حتی مقدار کمی از آنها صدها سال در خاک باقی می مانند موجب انتقال آلودگی از طریق زنجیره غذایی به انسان شده و موجب بروز انواع مریضی های سرطانی ، اختلالات جنتیک و جنینی می شوند .

- صنایع فلزی هر سال مقدار زیادی فلز وارد خاک می کنند که بعضی از آنها بسیار سمی و خطرناکند و از طریق زنجیره غذایی به انسان منتقل می شوند .

- صنایع فلزی جهان عامل ورود حدود 155هزار تن مس ، 12هزار تن روی ، 89 هزار تن سرب ، 12 هزار تن نیکل ، 765 هزار تن کبالت ، 1500 تن مولیبدن و 5/30 هزار تن جیوه به خاک در هر سال هستند .

- در نتیجه سوخت ذغال ، نفت و سایر سوخت های فسیلی که بیشتر در صنایع و کارخانه ها مورد استفاده قرار می گیرند ، سعضویانه 1600 تن جیوه ، 3600 تن سرب ، 2100 تن مس ، 700 تن روی و 3700 تن نیکل به سطح خاک می نشیند .

جیوه یکی از خطرناک ترین آلوده کننده های خاک است که برای انسان ، دام ها و آبزیان خطرناک است . تراکم جیوه در بدن انسان به مشکلات عصبی و حتی مرگ منجر می شود .

جیوه از طریق لامپ های برقی ، حرارت سنج های از کار افتاده ، مواد محترقه ، پساب کارخانه های رنگ سازی و الکتریکی ، معادن ، پالایشگاه ها و صنعت کاغذسازی وارد خاک می شود .

حفاظت از خاک و منابع آب

در سطح ملی و جهانی ، خاک در معرض تهدیدهای جدی قرار گرفته است که باید علل آن بررسی و برای کاهش و حذف تهدیدها ، کوشش کرد .

در تقسیم بندی مشکلات معمولاً از سه گروه یاد می شود شامل : مسائل ناشی از رشد بی رویه جمعیت ، الگوی مصرف و پیامدهای منفی تکنولوژی .

رشد جمعیت به خصوص در دو قرن گذشته به طور نامحدود افزایش یافته است در حالی که زمین و منابع آن محدود است .

رشد جمعیت زیربنای همه مشکلات زیست محیطی است ، این مشکلات را نمی توان حل کرد مگر آن که مشکل جمعیت انسانی حل شود . تعداد افراد روی زمین باید به اندازه ای محدود شود که محیط زیست قادر به تامین نیازهای آنان باشد . انسان در هر دو ، سه دهه دو برابر می شود اما آثار آن بر زمین با شدت بیشتری در حال افزایش است .

علاوه بر جمعیت که هر چه بیشتر باشد پیامدهای منفی آن بر زمین بیشتر است ، میزان و نحوه مصرف که به شیوه زندگی انسان مربوط است، در این پیامدها تاثیر دارد . به طور مثال در کشور ما ، جامعه ای که تا 30 سال پیش صرفه جویی در مصرف را سرلوحه کار خود می دید امروزه صرفه جویی را خِسّت می داند .

مصرف به صورت جزیی از روش های اجتماعی کشورهای صنعتی درآمده است و افزایش مصرف ، هدف اولیه سیاست های اقتصادی است .

یک جامعه کم جمعیت و اسراف کار ممکن است به همان اندازه بر زمین تاثیر منفی داشته باشد که یک جامعه پر جمعیت اما صرفه جو دارد .

یکی دیگر از عوامل تهدید خاک رشد تکنولوژی است . با وجودی که بسیاری از مسائل محیط زیست از جمله تخریب خاک از نتایج مستقیم یا غیر مستقیم تکنولوژی است اما حل این مسائل نیز به تکنولوژی وابسته است و باید توسعه روش های تکنولوژی که کمترین اثر تخریبی خاک را دارند مورد توجه قرار گیرند .

برای حل مسائل و کنترل عوامل تخریب خاک ، راه حل های متفاوتی توصیه شده است که همه در جهت محدود کردن رشد جمعیت ، تغییر الگوی مصرف و کاربرد تکنولوژی بی خطر و مناسب است. پیشرفت های علمی ، اصلاح و وضع قوانین ، اصلاح کاربری مختلف زمین و منابع آن ، تجدید ساختار صنایع ، مالیات های زیست محیطی، وجود استانداردها و ضوابط دقیق نحوه استفاده از زمین، مهار ضایعات ، حفظ و تعمیر اشیا و مصرف مجدد و باز چرخش مواد ، از سایر راه های مبارزه با عوامل تخریب خاک است .

مبارزه زراعی ، مکانیکی ، بیولوژیکی و مبارزه تلفیقی ، از روش های طبیعی مهار آفات و علف های هرز هستند که اثر مخربی بر خاک و دیگر منابع زیست محیطی ندارند .

هرات سبز (NEPA, Herat)...