ادامه - راه های مقابله با آلودگی هوا 4

تأثیر زراعت بر خاک

با افزایش جمعیت، زمین بیشتری زیر کشت رفت اما زمین قابل کشت محدود بود. بسیاری از زمین ها قابل کشت و زرع نیستند مثل دشت ها ، شوره زارها و زمین های باتلاقی و ... بنابراین انسان برای تولید بیشتر اقدام به استفاده از کودهای کیمیاوی و سموم دفع آفات نمود که از عوامل مؤثر در توسعه زراعت بود، که این مواد از عوامل آلوده کننده خاک می باشند.

به طور کلی تمام عملیات زراعت مثل شخم، آبیاری، دفع علف های هرز، کود پاشی، مبارزه با آفات و غیره بر خاک تاثیر می گذارند.

کودهای طبیعی مانند فضولات دام، پرندگان، کمپوست و کود سبز برای تقویت خاک مفید بوده و باعث تولید بیشتر محصولات زراعت می شوند.

کمپوست از پوسیدن مواد دامی و نباتات، مثل پسماندهای مواد غذایی، پسماندهای پس از برداشت محصول، فضولات و زواید غیر قابل مصرف دامی تهیه می شود و افزودن آن به خاک موجب اصلاح خواص فیزیکی خاک و تقویت آن می شود.

استفاده نادرست از کودهای کیمیاوی نه تنها موجب تقویت خاک و افزایش محصولات می شود بلکه موجب تخریب خاک، آلودگی آب و ایجاد اختلال در سلامت موجودات می شود.

استفاده از کودها موجب تجمع در ریشه نبات، برگهای سبز و اندام های سبز نبات می شود. تجمع در نباتات علوفه ای می تواند منجر به سقط جنین و کاهش شیر دام ها و اختلال در رشد نوزادان دام ها شود .

در انسان ممکن است موجب سرطان معده شود و در صورت انتقال از طریق شیر مادر به نوزاد موجب اختلال در آکسیجن رسانی خون و حتی مرگ نوزادان گردد.

کودهای فسفات دار از سنگهای معادن فسفات به دست می آیند ، در ترکیب این سنگ ها عنصر کادمیوم وجود دارد که همراه با فاسفورس وارد خاک شده و در آن انباشته می گردد. پایداری کادمیوم در خاک تا 1100 سال است. نباتات، فسفات و کادمیوم همراه آن را با سرعت از خاک جذب می کنند . انسان و دام با خوردن نبات آلوده ، کادمیوم را وارد بدن خود می کنند. کادمیوم ممکن است موجب مریضی های تنفسی ، هاضمه،کلیوی، استخوانی و سرطانی در انسان شود.

سموم زراعت که برای از بین بردن حشرات، علف های هرز، جوندگان و سایر آفات محصولات زراعت مورد استفاده قرار می گیرند و بسته به نوع مصرف بین 30 تا 100 درصد آفت کش ها وارد خاک می شوند . تجزیه سموم کیمیاوی در خاک گاهی تا 5 سال طول می کشد. در مورد سموم کلورین و د.د.ت این مدت طولانی است و حتی برخی از سموم به مدت نامحدودی در خاک باقی می ماند.

بعضی از سموم ماه ها و سال ها به صورت فعال در خاک باقی می مانند. کرم های خاکی و دیگر موجودات خاکزی از خاک سموم و بقایای نباتات سمپاشی شده، تغذیه کرده، سم در بدن آنها انباشته می شود. پرندگان با خوردن کرم های خاکی به تدریج مسموم می شوند. انسان و دیگر حیوانات با خوردن پرندگان مسموم و نباتات سمپاشی شده، سم را وارد بدن خود می کنند.

افزایش جمعیت یکی از عوامل دیگر وارد کننده فشار بر زمین می باشد . افزایش زراعت، حفاری های بشری برای استفاده از منابع و معادن از جمله عوامل تخریب زمین محسوب می شوند.

در کشورهای فقیر به دلیل نیاز به غذا زمین همیشه زیر کشت است و فرصتی برای استراحت و بازسازی ندارد که پیامد آن تخریب شدید خاک است.

تخریب اراضی

تخریب اراضی به معنی از بین رفتن قدرت حاصلخیزی خاک است و در اثر عوامل طبیعی ، افزایش جمعیت و به کارگیری روش های غلط بهره برداری از منابع طبیعی ایجاد می شود . عوامل طبیعی مثل تغییرات جوی، خشکسالی، سیل، زلزله، آتشفشان و غیره از عوامل تخریب اراضی هستند.

تخریب اراضی به شکلهای مختلف مثل فرسایش خاک، شور یا باتلاقی شدن زمین ها و دشت زایی وجود دارند.

الف) فرسایش خاک

فرسایش خاک یعنی فرسوده و ضعیف شدن خاک، تا حدی که توان بازدهی خود را به طور کلی یا به میزان زیادی از دست بدهد و نتواند در مقابل باد و باران مقاومت کند. فرسایش خاک در افغانستان بر اثر جنگل زدایی و دشت زایی، چرای بی رویه، از بین رفتن پوشش طبیعی خاک، تبدیل مراتع و جنگل ها به زمین های زراعی، شهری، صنعتی و مدیریت غیر اصولی بوجود می آید .

خاک های لخت و بدون پوشش نباتی توسط باد و باران شسته می شود و این در حالی است که خاک قابل کشت، قشر رویی زمین و تنها به عمق 30 سانتی متر است. به گزارش (FOA) در کشورهای در حال توسعه سالانه 50 میلیون هکتار از اراضی دیم در اثر فرسایش خاک و سایراشكال تخریب اراضی، از بین می رود.

ب) دشت زایی

دشت زایی یعنی تبدیل زمین های حاصلخیز به دشت به دلیل کاهش کیفیت خاک و کمبود رطوبت، پدیده دشت زایی بیشتر در زمین های خشک حاشیه دشت های جهان، یعنی سرزمین هایی که حدود یک میلیارد نفر در آن زندگی می کنند اتفاق می افتد. یکی از علل پدیده دشت زایی، تغییر شرایط آب و هوایی است، شامل کم شدن میزان بارندگی، خشکسالی های متوالی، گرم شدن جو زمین، آلودگی هوای شهرها و ازدیاد گاز کاربنیک که در افزایش دمای جو زمین دخالت دارد. یکی دیگر از عوامل دشت زایی، فعالیت های انسانی شامل تبدیل زمین های زراعت به مناطق مسکونی، تبدیل جنگل ها و مراتع به زمین زراعت، توسعه فعالیت ساختمانی و صنعتی در اراضی قابل کشت، عدم رعایت اصول صحیح زراعت و آبیاری، چرای بی رویه دام ها و ...

پنج دشت عمده در جهان وجود دارند که همه آنها به دلایل مختلف از جمله ندانم کاری های انسان ایجاد شده اند:

1. دشت آتاکاما در آمریکای جنوبی
2. کمربند بزرگ دشتی که از صحرا در آفریقا تا ایران، پاکستان، هند، افغانستان و چین کشیده شده است.
3. صحرای کالاهاری در آفریقای جنوبی
4. دشت های شمال مکزیک
5. بیشتر قسمت های استرالیا

ج) شور و باتلاقی شدن زمین ها

شور شدن زمین معمولاً در اثر آبیاری غلط ایجاد می شود. اگر هوای منطقه گرم و مقدار آبیاری کم باشد، تبخیر تعدادع آب پس از آبیاری موجب می شود نمک از عمق خاک به سطح آن بیاید و به مرور زمان تجمع نمک روی خاک موجب شوری خاک می شود.

پدیده باتلاقی شدن وقتی اتفاق می افتد که در مزرعه شیوه درست زهکشی به مورد اجرا گذاشته نشود و آب اضافی از خاک خارج نمی شود. در این حالت آب تا منطقه ریشه نبات بالا آمده و موجب صدمه به نبات می شود.

شور و باتلاقی شدن زمین یکی از شکل های تخریب خاک است که به وسیله فعالیتهای انسان ایجاد می شود.

تأثیر زراعت بر خاک

با افزایش جمعیت، زمین بیشتری زیر کشت رفت اما زمین قابل کشت محدود بود. بسیاری از زمین ها قابل کشت و زرع نیستند مثل دشت ها، شوره زارها و زمین های باتلاقی و ... بنابراین انسان برای تولید بیشتر اقدام به استفاده از کودهای کیمیاوی و سموم دفع آفات نمود که از عوامل مؤثر در توسعه زراعت بود، که این مواد از عوامل آلوده کننده خاک می باشند.

به طور کلی تمام عملیات زراعت مثل شخم، آبیاری، دفع علف های هرز، کود پاشی، مبارزه با آفات و غیره بر خاک تاثیر می گذارند.

کودهای طبیعی مانند فضولات دام، پرندگان، کمپوست و کود سبز برای تقویت خاک مفید بوده و باعث تولید بیشتر محصولات زراعت می شوند.

کمپوست از پوسیدن مواد دامی و نباتات، مثل پسماندهای مواد غذایی، پسماندهای پس از برداشت محصول، فضولات و زواید غیر قابل مصرف دامی تهیه می شود و افزودن آن به خاک موجب اصلاح خواص فیزیکی خاک و تقویت آن می شود.

استفاده نادرست از کودهای کیمیاوی نه تنها موجب تقویت خاک و افزایش محصولات می شود بلکه موجب تخریب خاک، آلودگی آب و ایجاد اختلال در سلامت موجودات می شود.

استفاده از کودها موجب تجمع در ریشه نبات، برگهای سبز و اندام های سبز نبات می شود. تجمع در نباتات علوفه ای می تواند منجر به سقط جنین و کاهش شیر دام ها و اختلال در رشد نوزادان دام ها شود.

در انسان ممکن است موجب سرطان معده شود و در صورت انتقال از طریق شیر مادر به نوزاد موجب اختلال در آکسیجن رسانی خون و حتی مرگ نوزادان گردد.

کودهای فسفات دار از سنگهای معادن فسفات به دست می آیند، در ترکیب این سنگ ها عنصر کادمیوم وجود دارد که همراه با فاسفورس وارد خاک شده و در آن انباشته می گردد. پایداری کادمیوم در خاک تا 1100 سال است. نباتات، فسفات و کادمیوم همراه آن را با سرعت از خاک جذب می کنند. انسان و دام با خوردن نبات آلوده، کادمیوم را وارد بدن خود می کنند. کادمیوم ممکن است موجب مریضی های تنفسی، هاضمه،کلیوی، استخوانی و سرطانی در انسان شود .

سموم زراعت که برای از بین بردن حشرات، علف های هرز، جوندگان و سایر آفات محصولات زراعت مورد استفاده قرار می گیرند و بسته به نوع مصرف بین 30 تا 100 درصد آفت کش ها وارد خاک می شوند. تجزیه سموم کیمیاوی در خاک گاهی تا 5 سال طول می کشد. در مورد سموم کلورین و د.د.ت این مدت طولانی است و حتی برخی از سموم به مدت نامحدودی در خاک باقی می ماند.

بعضی از سموم ماه ها و سال ها به صورت فعال در خاک باقی می مانند . کرم های خاکی و دیگر موجودات خاکزی از خاک سموم و بقایای نباتات سمپاشی شده، تغذیه کرده، سم در بدن آنها انباشته می شود. پرندگان با خوردن کرم های خاکی به تدریج مسموم می شوند. انسان و دیگر حیوانات با خوردن پرندگان مسموم و نباتات سمپاشی شده، سم را وارد بدن خود می کنند.

افزایش جمعیت یکی از عوامل دیگر وارد کننده فشار بر زمین می باشد. افزایش زراعت، حفاری های بشری برای استفاده از منابع و معادن از جمله عوامل تخریب زمین محسوب می شوند.

در کشورهای فقیر به دلیل نیاز به غذا زمین همیشه زیر کشت است و فرصتی برای استراحت و بازسازی ندارد که پیامد آن تخریب شدید خاک است.

تخریب اراضی

تخریب اراضی به معنی از بین رفتن قدرت حاصلخیزی خاک است و در اثر عوامل طبیعی، افزایش جمعیت و به کارگیری روش های غلط بهره برداری از منابع طبیعی ایجاد می شود. عوامل طبیعی مثل تغییرات جوی، خشکسالی، سیل، زلزله، آتشفشان و غیره از عوامل تخریب اراضی هستند.

تخریب اراضی به شکلهای مختلف مثل فرسایش خاک، شور یا باتلاقی شدن زمین ها و دشت زایی وجود دارند.

الف) فرسایش خاک

فرسایش خاک یعنی فرسوده و ضعیف شدن خاک، تا حدی که توان بازدهی خود را به طور کلی یا به میزان زیادی از دست بدهد و نتواند در مقابل باد و باران مقاومت کند. فرسایش خاک در افغانستان بر اثر جنگل زدایی و دشت زایی، چرای بی رویه، از بین رفتن پوشش طبیعی خاک، تبدیل مراتع و جنگل ها به زمین های زراعی، شهری، صنعتی و مدیریت غیر اصولی بوجود می آید.

خاک های لخت و بدون پوشش نباتی توسط باد و باران شسته می شود و این در حالی است که خاک قابل کشت، قشر رویی زمین و تنها به عمق 30 سانتی متر است. به گزارش (FOA) در کشورهای در حال توسعه سالانه 50 میلیون هکتار از اراضی دیم در اثر فرسایش خاک و سایراشكال تخریب اراضی، از بین می رود.

ب) دشت زایی

دشت زایی یعنی تبدیل زمین های حاصلخیز به دشت به دلیل کاهش کیفیت خاک و کمبود رطوبت، پدیده دشت زایی بیشتر در زمین های خشک حاشیه دشت های جهان، یعنی سرزمین هایی که حدود یک میلیارد نفر در آن زندگی می کنند اتفاق می افتد. یکی از علل پدیده دشت زایی، تغییر شرایط آب و هوایی است، شامل کم شدن میزان بارندگی، خشکسالی های متوالی، گرم شدن جو زمین، آلودگی هوای شهرها و ازدیاد گاز کاربنیک که در افزایش دمای جو زمین دخالت دارد. یکی دیگر از عوامل دشت زایی، فعالیت های انسانی شامل تبدیل زمین های زراعت به مناطق مسکونی، تبدیل جنگل ها و مراتع به زمین زراعت، توسعه فعالیت ساختمانی و صنعتی در اراضی قابل کشت، عدم رعایت اصول صحیح زراعت و آبیاری، چرای بی رویه دام ها و ...

پنج دشت عمده در جهان وجود دارند که همه آنها به دلایل مختلف از جمله ندانم کاری های انسان ایجاد شده اند:

1. دشت آتاکاما در آمریکای جنوبی
2. کمربند بزرگ دشتی که از صحرا در آفریقا تا ایران، پاکستان، هند، افغانستان و چین کشیده شده است.
3. صحرای کالاهاری در آفریقای جنوبی
4. دشت های شمال مکزیک
5. بیشتر قسمت های استرالیا

ج) شور و باتلاقی شدن زمین ها

شور شدن زمین معمولاً در اثر آبیاری غلط ایجاد می شود. اگر هوای منطقه گرم و مقدار آبیاری کم باشد، تبخیر تعدادع آب پس از آبیاری موجب می شود نمک از عمق خاک به سطح آن بیاید و به مرور زمان تجمع نمک روی خاک موجب شوری خاک می شود.

پدیده باتلاقی شدن وقتی اتفاق می افتد که در مزرعه شیوه درست زهکشی به مورد اجرا گذاشته نشود و آب اضافی از خاک خارج نمی شود. در این حالت آب تا منطقه ریشه نبات بالا آمده و موجب صدمه به نبات می شود.

شور و باتلاقی شدن زمین یکی از شکل های تخریب خاک است که به وسیله فعالیتهای انسان ایجاد می شود.

هرات سبز (NEPA, Herat)...